Biyomekaniğe Giriş

Biyomekanik Nedir?

Sporun gelişmesine büyük katkıları olduğuna hiç kimsenin şüphe etmediği alanlardan biriside biyomekanik’tir. Sportif hareketler doğadaki her şey gibi, hareket ilkeleri içerisinde gerçekleşmek zorundadır. Buna bağlı olarak, yapılan tüm sportif etkinlikler de bu ilkelere uyacaktır. İnsanların sayısız hareketi, birçok değişik türü ile spor dağarcığını meydana getirirken , hareket kanunlarına uymak durumundadır. Dolayısıyla spor teknikleri, hareket kurallarının başarı lehine en avantajlı şekilde kullanılmasını yansıtan hereketler’dir. Bu nedenle bir fizyolog; sportif performansı, organik kanunlara uymak zorunda olan hücre, doku, besin maddeleri ve sıvı gibi maddeler açısından ele alırken, bir psikolog; sporu veya sporcuyu bilinç ve kişilik olarak; biyomekanikçi de sporu veya sporcuyu, mekanik olarak ele alır ve inceler.

Hareket tüm biyolojik fonksiyonların bir özelliği olması nedeniyle, biyomekanik konu ile ilgili diğer dalların da alanı içerisine girebilmektedir. Örneğin; bir kısmı yapıların bazı özelliklerinin anlaşılabilmesi için (kalbin pompalanması, dolaşım vb.) biyomekanik açıdan incelenmesi zorunludur. Buda biyomekaniğin, geniş bir ilgi alanına girmesini yaratmaktadır.

Buna göre; biyomekanik değişik bilim kökenlerince şu şekilde tanımlanmıştır.

1.Webster`in sözlüğüne göre biyomekanik; “Biyolojik kas çalışması ve buna bağlı ilke ve bağıntıların mekanik temellerini inceler.”

2.Dorland’ın tıp sözlüğüne göre biyomekanik; “ Mekanik kanunların yaşıyan yapılara, özellikle insan vücudu lokomotor (hareket) sistemine uygulanmasıdır. Ancak bizim konumuz; biyomekaniğin spor tekniklerinin analizine uygulanması olduğu için biyomekanik, “İnsan vücuduna etki eden iç ve dış kuvvetlerle, bu kuvvetlerin yarattığı etkileri inceleyen bilim dalıdır.” Biyomekaniğin alt birimlerini incelemeden önce, hareketin biyomekanik kavram olarak açıklanması gerekir.

Bu nedenle hareket, psikolojik ve fizyolojik komponentler dikkate alınmadan; değişik miktarlarda kuvvet uygulanması ile vücudun veya vücut parçalarının zaman içerisinde ve bir alanda yer değiştirmesidir.

Insan Hareketlerinin Incelenmesi

Insanin degisik çevresel ortamlardaki hareketi üç temel alana bagli olarak incelenebilir. insan hareketini ilk olarak hareketin sinirsel mekanizmasi olan ve sinirsel olarak kontrol eden algilama ve motivasyon yönünden incelemek mümkündür. Ikinci olarak; hareketin baslamasina ve devam etmesine neden olan kimyasal yapisini incelemek mümkündür. Üçüncü olarak ise; insan hareketlirinin zaman, uzaklik ve kuvvet gibi kavramlarla bagintisi yönünden biyomekanik açidan incelemek mümkün olmaktadir.

Insan hareketi bir bütün olarak ele alinip incelemek için, her üç alana bagli olarak ele alinip incelenmelidir.
Insan hereketi; vücudun veya vücut parcalarinin, degisik miktarlarda uygulanan kuvvete bagli olarak; evrende zaman içerisinde durumlarinde meydana gelen degismedir.
 
Hareket Bagintilari Nelerdir? Iki ayri cisim, evrende ayni zaman içerisinde ayni hacmi dolduramiyacagina ve ayni yerde bulunamiyacagina göre hareket; alan ve zaman bagintilidir. Hareket; zamana ve yere bagli olarak degisik formlarda meydana gelebilir. Bu bir yer, hacim veya sekil degistirme olabilir. Örnegin; kosu seklinde yer degistirme, gögsün solunumla kalkip inmesi sonucu hacim degisikligi veya kolun bükülmesi (fleksiyon) ile sekil degisikliginde oldugu gibi. Hareket iki temel tip altinda siniflandirilabilir.
 
Linear Hareket Düz bir çizgi üzerinde meydana gelen harekete linear hareket adi verilir. Bu tip harekete ayni zamanda aktarmali, (translatory) veya düzgün dogrusal hareket adi verilir. Bunun nedeni, hareket sirasinda hareket eden vücudun veya objenin bütün parçalari ayni zaman birimi içerisinde, ayni yönde ve e?it miktarlarda yol katederler. Bu harekete tipik bir örnek olarak bir buz patencisinin bir anlik belli bir yöndeki hareketini veya yine bir inis kayakcisinin inis sirasinda düz bir zeminde korudugu vücut seklini gösterebiliriz. Bir bisiklet yariscisinin bacaklarinin ve bisiklet tekerleklerinin yaptiklari (dairesel) hareketleri dikkate almazsak, tüm vücut olarak bir yöndeki hareketini linear hareket olarak nitelendirebliriz.
 
Egrisel (Curvelinear) Hareket Egrisel hareket; düz bir çizgi üzerinde degilde bir egri uzerinde meydana gelen harekete denir. Egrisel hareket ikiye ayrilir. Bunlar: 1.Açisal hareket 2.Parabolik hareket
 
1.Açisal Hareket Dairesel hareket adi da verilen bu hareket, bir dairesel yörünge üzerinde meydana gelir. Hareketin meydana gelisinde, hareket eden vücut parçalari, sabit bir noktadan esit uzaklikta olacak sekilde hareket ederler. Burada hareketin sabit uzaklikta olmasi, dairenin çapini olusturur. Bu tip bir hareket "dönen" (rotatory) hareket olarakta ifade edilir. Böylece bu hareket seklini ifade etmek için kullanilan açisal, dairesel ve dönen terimlerinin her üçüde es anlamli olup, ayni hareketi ifade etmek için kullanilirlar. Örnek; Çekiç atmak için dönmekte olan atlet veya kosan bir sporcunun kol ve bacak hareketlerini gösterebiliriz.
 
2.Parabolik Hareket Bir sabit noktadan ve çizgiden esit uzaklikta olacak sekilde bir egri uzerinde meydana gelen hareketlere denir.
 
Hareketin Kinetik ve Kinematik Analizi Insan hareketinin incelenmesinde biyomekanik Kinetik ve Kinematik olmak üzere ikiye ayrilir. Bunlar kendi içerisinde de dallara ayrilirlar.
 
Kinematik; insan hareketini meydana getiren iç veya dis kuvvetlerle ilgilenmez. Kinematik; hareketin kendisi ile ilgilenir. Hareketi, miktar ve kalite yönünden analiz eder. Harekete bagli olarak vücudun veya objenin ne kadar uzaga, ne hizla veya ne düzgünlükle hareket etmekte oldugunu inceler. Bunu yaparkende, linear ve egrisel hareketlere bagli olarak linear kinematik ve anguler kinematik olarak hareketleri inceler.
 
Buna karsilik Kinetik; hareketin meydana gelmesine neden olan faktörleri inceler. hareketin sonuclarindan cok nedenleri üzerinde durur. Hareketin meydana gelmesine neden olan kuvvetler; enerji, güç ve verimlilik gibi konulari ele alarak, hareketin daha kompleks olan yapisina açiklik getirmeye çalisir. Kendi içerisinde statik ve dinamik olmak üzere ikiye ayrilir. Statik; esit olan kuvvetlerin yarattigi sonuc olarak denge durumundaki hareketi inceler. dinamik ise; farkli kuvvetlere bagli olarak meydana gelen hareket degisimini inceler. Ancak Kinetik de, Kinematik te oldugu gibi hareket incelemede; linear kinetik ve angüler kinetik olarak ikiye ayrilir.
 
serkan emre sefa
Taktik Özel
   
Sitemiz bugün (15) kez, toplamda (4131397) kez ziyaret edilmiştir.
Hikmet Karaman - Tüm Hakları Saklıdır.
Facebook Twitter RSS